Akor dereceleri: I–VII sistemini bir kere öğren, her tonda çal
Bir şarkının akorlarını "Am, F, C, G" diye ezberlerseniz o şarkıyı yalnız o tonda bilirsiniz. Aynı şarkıyı "i–VI–III–VII" diye düşünürseniz, her tonda bilirsiniz. Derece sistemi tam olarak bunu yapar: akorları isimleriyle değil, gam içindeki görevleriyle adlandırır.
Derece nedir?
Bir gamın her notası üzerine, yine o gamın notalarını kullanarak bir akor kurulur. Gamın kaçıncı notasından kurulduysa akorun derecesi odur. Büyük harf (I, IV, V) majör akoru, küçük harf (i, iv, v) minör akoru, ° işareti eksilmiş akoru gösterir.
La minör örneği
| Derece | Akor | Tür |
|---|---|---|
| i | Am | minör |
| ii° | B° | eksilmiş |
| III | C | majör |
| iv | Dm | minör |
| v | Em | minör |
| VI | F | majör |
| VII | G | majör |
Bu yedi akora gamın diyatonik akorları denir: hepsi yalnız La minör gamının notalarını kullanır, bu yüzden birbirleriyle her sırada uyumlu duyulurlar.
Neden işe yarar?
- Transpoze bedava: "i–VI–III–VII" kalıbını Mi minöre taşımak için sadece gamı değiştirirsiniz: Em–C–G–D. Kalıp aynıdır.
- Şarkılar birbirine benzer: Popüler müziğin büyük bölümü birkaç derece kalıbından oluşur (I–V–vi–IV en ünlüsü). Kalıbı tanıyınca yeni şarkıyı ilk dinleyişte çözersiniz.
- Doğaçlama kolaylaşır: Hangi akorun "eve dönme" (i), hangisinin "gerilim" (V, VII) hissi verdiğini derecelerden bilirsiniz.
Kulağınızı derecelere alıştırma pratiği
- Bir gam seçin ve i → iv → v → i sırasını döngüde çalın; her akorun hissini adlandırın.
- Sevdiğiniz bir şarkının akorlarını bulun, sonra her akorun derecesini yazın.
- Aynı kalıbı iki farklı tonda çalıp aynı hikâyeyi duyduğunuzu doğrulayın.
Bu alıştırmaların üçü de ChordPlai'da yapılabilir: Air Chord derecelerle çalar, akor egzersizi modülü diyagramları gösterir, Akor Ninja ise gerçek enstrümanınızla çaldığınız akoru mikrofondan tanır.